Teoriden Pratiğe: Başarılı Bir Staj Dönemi İçin İpuçları
Rolpa Bilişim olarak her yıl birçok stajyer arkadaşımızı sektöre kazandırıyoruz. Staj dönemi, okulda öğrendiğiniz bilgileri “gerçek bir iş ortamında” sınadığınız ilk yerdir. Bu süreçte teknik bilgi kadar iletişim, alışkanlıklar ve süreç disiplini de belirleyici olur.
Gözlemlediğimiz en büyük eksikliklerin başında iki şey geliyor: "Hata yapma korkusu" ve "soru sormama" çekingenliği. Oysa stajın amacı kusursuz olmak değil; kontrollü şekilde öğrenmek ve gelişmektir. Hata yapmak bu sürecin doğal parçasıdır. Asıl sorun hata yapmak değil, hatayı saklamak veya aynı hatayı tekrar etmektir.
Aşağıdaki ipuçları, staj döneminizi sadece “geçirdim” demek yerine “büyük bir sıçrama yaptım” diye hatırlamanıza yardım eder.
1. Git ve Versiyon Kontrolünü Öğrenin
Okulda genelde bireysel projeler yaparsınız ama sektörde takım oyunu vardır. Aynı koda birden fazla kişi dokunur, değişiklikler çakışır, geri alınması gereken hatalar olur. Bu noktada Git; sadece bir “araç” değil, takım çalışmasının dilidir.
Daha ilk günden şunları öğrenmeye odaklanın:
- commit: Küçük ve anlamlı değişiklikleri kayıt altına alma alışkanlığı.
- branch: Yeni özellikleri ana koda zarar vermeden geliştirme.
- merge / pull request: Kodun incelemeyle (review) ana dala alınması.
- conflict çözme: Çakışmaları sakin şekilde çözmek (bu işin “normal” parçasıdır).
Pratik tavsiye: “Gün sonunda tek commit” yerine, her anlamlı adımda commit atın. Commit mesajlarınız “fix” gibi belirsiz değil, “Login form validation eklendi” gibi açık olsun. Bu alışkanlık sizi sadece daha düzenli yapmaz; hata ayıklamayı da ciddi hızlandırır.
2. Spagetti Koddan Uzak Durun
Stajyerlerin en sık yaptığı hata şudur: Kod çalışıyor diye “tamam” sanmak. Oysa profesyonel hayatta kodun sadece çalışması yetmez; kodun okunabilir, test edilebilir ve sürdürülebilir olması gerekir. Çünkü o kodu 3 ay sonra siz veya başka biri tekrar açacak. Eğer kod “spagetti” gibiyse, herkes zaman kaybeder.
Bu nedenle erken dönemde şu iki şeye yatırım yapın:
- Clean Code prensipleri: Anlamlı isimlendirme, kısa fonksiyonlar, tek sorumluluk, tekrarın azaltılması.
- OOP mantığı: Sınıflar, nesneler, kapsülleme (encapsulation), arayüzler ve temel tasarım disiplinleri.
Pratik tavsiye: Bir işi bitirdiğinizde kendinize şu soruyu sorun: “Bu kodu hiç bilmeyen biri 5 dakikada anlayabilir mi?” Cevap hayırsa, bir tur refactor yapın. Kod incelemelerinde (code review) en çok bu fark yaratır.
3. Sadece Kod Değil, Süreç Öğrenin
Stajın en değerli kısmı, yalnızca teknoloji öğrenmek değildir; nasıl iş yapıldığını öğrenmektir. Bir proje nasıl analiz edilir? Müşteri isteği nasıl teknik spek'e dönüşür? Task’ler nasıl yazılır? Öncelik nasıl belirlenir? Bu süreçleri gözlemlemek sizi sadece bir “kod yazarı” değil, bir “mühendis” yapar.
Özellikle şunlara dikkat edin:
- Gereksinim anlama: İstenen şey tam olarak ne? Başarı kriteri ne?
- Parçalama (breakdown): Büyük işi küçük, net task’lere bölme.
- Test bakışı: “Bunu nasıl doğrularım?” sorusunu en baştan sorma.
- Dokümantasyon: Kısa notlar bile ileride hayat kurtarır.
Pratik tavsiye: Size verilen bir işte hemen koda koşmayın. Önce 10 dakika “ne yapıyorum ve neden yapıyorum?” diye yazılı not alın. Sonra o notları mentorünüze gösterip “Doğru mu anladım?” diye sorun. Bu, hatalı geliştirmeyi baştan engeller ve sizi “güvenilir” biri yapar.
Bonus: Soru Sormak Zayıflık Değildir
Stajyerin sorması gereken iki tip soru vardır: (1) Engeli kaldıran soru, (2) öğreten soru. İkisi de kıymetlidir. Asıl problem, 2 saat takılıp kimseye sormamaktır.
- Önce dene: 15–30 dakika araştır, dene, hata mesajını anla.
- Sonra net sor: “Şu hatayı alıyorum, şunları denedim, şu noktada takıldım” diye özetle.
- Not al: Aynı soruyu ikinci kez sormamak için kısa not tut.
Bu yaklaşım, “yardım istemek” ile “hazıra konmak” arasındaki farkı gösterir ve ekip içinde saygı kazandırır.
Sonuç
Başarılı bir staj dönemi; en çok kod yazan değil, en hızlı öğrenen ve en doğru alışkanlıkları kazanan kişinin stajıdır. Git kullanmayı öğrenin, temiz kod yazmayı hedefleyin ve işin süreç tarafını dikkatle gözlemleyin. Hata yapmaktan korkmayın; hatayı hızlı fark edip doğru şekilde düzeltmeyi öğrenin.